Khi nhắc đến tiếng Hàn, nhiều người thường nghĩ ngay đến những bộ phim truyền hình nổi tiếng, làn sóng K-pop hay nền ẩm thực đặc sắc của xứ sở kim chi. Tuy nhiên, điều khiến tiếng Hàn trở nên đặc biệt trong mắt các nhà ngôn ngữ học trên thế giới lại chính là bảng chữ cái Hangul (한글) – một hệ thống chữ viết được đánh giá là khoa học, logic và dễ tiếp cận bậc nhất.
Không phải ngẫu nhiên mà mỗi năm, Hàn Quốc dành riêng một ngày lễ quốc gia để tôn vinh Hangul. Đối với người dân Hàn Quốc, bảng chữ cái này không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là niềm tự hào về bản sắc văn hóa và trí tuệ dân tộc.
Ảnh: Sưu tầm
Sự ra đời của Hangul – Bước ngoặt trong lịch sử Hàn Quốc
Trước thế kỷ XV, người dân Triều Tiên chủ yếu sử dụng chữ Hán (Hanja) trong các văn bản hành chính và học thuật. Tuy nhiên, hệ thống chữ Hán khá phức tạp, đòi hỏi nhiều năm học tập nên chỉ tầng lớp quý tộc và trí thức mới có điều kiện tiếp cận.
Điều đó khiến phần lớn người dân không thể đọc, viết hay ghi chép những điều diễn ra trong cuộc sống hằng ngày.
Nhận thấy thực trạng này, năm 1443, vua Sejong Đại đế cùng các học giả của Điện Tập Hiền (Jiphyeonjeon) đã sáng tạo nên một hệ thống chữ viết hoàn toàn mới. Đến năm 1446, bảng chữ cái này chính thức được công bố trong tài liệu Hunminjeongeum (훈민정음), với mong muốn giúp mọi tầng lớp nhân dân đều có thể học đọc, học viết một cách dễ dàng.
Tên gọi Hunminjeongeum có thể hiểu là “Những âm đúng để dạy cho dân”, thể hiện rõ tư tưởng lấy người dân làm trung tâm của vua Sejong.
Ảnh: Sưu tầm
Điều gì khiến Hangul được đánh giá là “khoa học”?
Khác với nhiều hệ thống chữ viết hình thành qua quá trình phát triển hàng nghìn năm, Hangul là một trong số rất ít bảng chữ cái trên thế giới có nguồn gốc, thời điểm ra đời và người sáng tạo được ghi chép rõ ràng.
Điều đặc biệt hơn là mỗi ký tự đều được thiết kế dựa trên nguyên lý phát âm của con người.
Phụ âm mô phỏng vị trí của cơ quan phát âm
Những phụ âm cơ bản trong Hangul được tạo hình theo vị trí của lưỡi, răng, môi và cổ họng khi phát âm.
Chẳng hạn:
- ㄱ mô phỏng hình dạng phần sau của lưỡi khi phát âm /g/ hoặc /k/.
- ㄴ thể hiện đầu lưỡi chạm vào lợi.
- ㅁ mô phỏng hình dáng đôi môi khi khép lại.
- ㅅ có hình dạng giống răng.
- ㅇ biểu thị cổ họng.
Nhờ nguyên lý này, người học không chỉ ghi nhớ mặt chữ mà còn hiểu được cách phát âm ngay từ khi làm quen với bảng chữ cái.
Nguyên âm được xây dựng từ triết lý phương Đông
Nếu phụ âm phản ánh cơ quan phát âm thì nguyên âm của Hangul lại được xây dựng dựa trên triết lý Thiên – Địa – Nhân.
Ba ký hiệu cơ bản gồm:
- ● (trời)
- ─ (đất)
- │ (con người)
Từ ba yếu tố này, các nguyên âm được kết hợp và phát triển thành hệ thống nguyên âm hoàn chỉnh của tiếng Hàn ngày nay.
Điều này cho thấy Hangul không chỉ là một hệ thống chữ viết mà còn chứa đựng những giá trị triết học và tư duy văn hóa của người Hàn Quốc.
Vì sao nhiều người cho rằng tiếng Hàn “dễ học”?
Nhiều người mới bắt đầu học tiếng Hàn thường bất ngờ khi biết rằng họ có thể đọc được bảng chữ cái chỉ sau vài buổi học.
Điều này xuất phát từ việc Hangul là hệ thống chữ viết theo nguyên tắc ghép âm. Người học chỉ cần ghi nhớ các phụ âm và nguyên âm cơ bản là có thể kết hợp để tạo thành hàng nghìn âm tiết khác nhau.
Ví dụ:
ㅎ + ㅏ + ㄴ = 한
ㄱ + ㅡ + ㄹ = 글
Ghép lại sẽ tạo thành từ 한글 (Hangul).
Chính sự logic này giúp quá trình học đọc và viết trở nên thuận lợi hơn so với nhiều hệ thống chữ viết tượng hình.
Tuy nhiên, “dễ học bảng chữ cái” không đồng nghĩa với việc thành thạo tiếng Hàn trong thời gian ngắn. Để giao tiếp tốt, người học vẫn cần rèn luyện từ vựng, ngữ pháp, phát âm và đặc biệt là hiểu biết về văn hóa giao tiếp của người Hàn Quốc.
Ngày Hangul – Niềm tự hào của người Hàn Quốc
Để ghi nhớ công lao của vua Sejong Đại đế và những giá trị mà Hangul mang lại, Hàn Quốc lấy ngày 9 tháng 10 hằng năm làm Ngày Hangul (한글날).
Đây là dịp để các cơ quan, trường học và tổ chức văn hóa tổ chức nhiều hoạt động nhằm tôn vinh tiếng Hàn và khuyến khích việc gìn giữ sự trong sáng của ngôn ngữ dân tộc.
Ngày Hangul không chỉ mang ý nghĩa lịch sử mà còn nhắc nhở các thế hệ người Hàn về giá trị của tri thức, giáo dục và quyền được tiếp cận ngôn ngữ của mọi người dân.
Học tiếng Hàn là hành trình khám phá một nền văn hóa
Đối với nhiều người, tiếng Hàn là chiếc cầu nối đưa họ đến gần hơn với điện ảnh, âm nhạc, ẩm thực hay những nét đẹp văn hóa của Hàn Quốc. Nhưng khi tìm hiểu sâu hơn, người học sẽ nhận ra rằng đằng sau mỗi con chữ là cả một câu chuyện về lịch sử, tư duy và bản sắc dân tộc.
Việc học tiếng Hàn vì thế không chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ bảng chữ cái hay ngữ pháp, mà còn là cơ hội để hiểu thêm về một nền văn hóa giàu truyền thống nhưng luôn không ngừng đổi mới.
Khoa Ngôn ngữ Nhật Bản – Hàn Quốc đồng hành cùng người học
Với định hướng đào tạo gắn kết giữa ngôn ngữ và văn hóa, Khoa Ngôn ngữ Nhật Bản – Hàn Quốc, Trường Cao đẳng Ngoại ngữ và Công nghệ Hà Nội luôn chú trọng giúp sinh viên tiếp cận tiếng Hàn một cách toàn diện.
Trong quá trình học tập, bên cạnh các học phần về ngôn ngữ, sinh viên còn được tìm hiểu về lịch sử hình thành Hangul, văn hóa Hàn Quốc, kỹ năng giao tiếp, cũng như tham gia các hoạt động học thuật và giao lưu văn hóa nhằm nâng cao khả năng sử dụng tiếng Hàn trong thực tiễn.
Thông qua chuyên mục “Khám phá Hàn Quốc”, Khoa mong muốn chia sẻ những kiến thức hữu ích về ngôn ngữ, văn hóa và đất nước Hàn Quốc đến học sinh, sinh viên và những người yêu mến tiếng Hàn. Hy vọng mỗi bài viết sẽ góp phần lan tỏa niềm yêu thích ngoại ngữ, đồng thời mang đến những góc nhìn mới mẻ về một trong những nền văn hóa đặc sắc của châu Á.